AktualnościInformacje dla związkowcówPrace i dokumenty RegionuWybory w NSZZ "Solidarność"Szkolenia
Komisja Krajowa
Aktualności
Kaliszanie i Posłanie... w światowych mediach
2021-09-09
Kaliszanie i Posłanie... w światowych mediach
Na stronie Prezydenta RP pojawiła się publikacja pod tytułem "Prezydent RP w światowych mediach w 40. rocznicę „Posłania do ludzi pracy Europy Wschodniej”. Treść jej powinna być bliska kaliszanom i kaliskim działaczom solidarnościowej opozycji


Wczoraj Prezydent RP Andrzej Duda przyjął w Pałacu Prezydenckim w związku z 40 rocznicą uchwalenia "Posłania...", w godzinach dopołudniowych Antoniego Pietkiewicza i Henryka Sicińskiego, którzy wręczyli mu książkę autorstwa Marka Kozłowskiego "Posłanie do ludzi pracy Europy Wschodniej 1981" z dedykacją następującej treści: (...) Wielce Szanowny Panie Prezydencie Rzeczypospolitej Polskiej. Dziękujemy Panu serdecznie za uczczenie 40-tej rocznicy uchwalenia "Posłania do ludzi pracy Europy " przez I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ Solidarność. Chcemy Panu przekazać profesjonalne opracowanie okoliczności powstania i uchwalenia jednego z najważniejszych dokumentów Zjazdu pióra historyka Pana Marka Kozłowskiego (...) Podpisy: Antoni Pietkiewicz, Henryk Siciński.
Spotkanie trwało półtorej godziny i obaj panowie otrzymali na pamiątkę pióra wieczne z limitowanej serii z faksymilą Prezydent RP Andrzej Duda. Natomiast o godz. 21.00 włączyli ( Pietkiewicz i Siciński) iluminację świetlną na Pałacu Prezydenckim, z jednym zdaniem z "Posłania...": "Głęboko czujemy wspólnotę naszych losów".
Szkoda, że o rocznicy tego ważnego wydarzenia cicho w Kaliszu. Powinniśmy się tym chlubić, że "Posłanie..." to też zasługa kaliszan.
Artykuł "Prezydent RP w światowych mediach... " ukazał się, jak podaje Polska Agencja Prasowa (PAP), najpierw w tygodniku „Wszystko Co Najważniejsze”, a od 17 września będzie publikowany w różnych światowych mediach w ramach wielkiego projektu "Opowiadamy Polskę Światu", realizowanego przez Instytut Nowych Mediów (INM) wspólnie z Instytutem Pamięci Narodowej, ministerstwem spraw zagranicznych i PAP.
Poniżej treść dwóch artykułów na temat tego wydarzenia.

**********************************************************
Prezydent RP w światowych mediach w 40. rocznicę „Posłania do ludzi pracy Europy Wschodniej
Idea wspólnoty losu i solidarności przekraczającej granice leży u podstaw współpracy w regionie w ramach Grupy Wyszehradzkiej i Inicjatywy Trójmorza – pisze Prezydent Andrzej Duda w tekście, który ukaże się we wrześniu w światowych mediach z okazji 40. rocznicy ogłoszenia „Posłania do ludzi pracy Europy Wschodniej”.
I Zjazd Delegatów NSZZ Solidarność uchwalił 8 września 1981 roku odezwę wzywającą robotników z krajów tzw. bloku wschodniego do walki o swoje prawa. – Istotę „Posłania do ludzi pracy Europy Wschodniej” stanowiła idea wspólnoty losu i solidarności przekraczającej granice. Tak jak 40 lat temu, tak i dzisiaj kierujemy się tą ideą jak busolą. To ona jest u podstaw naszej bliskiej współpracy w regionie – w ramach Grupy Wyszehradzkiej, Bukareszteńskiej Dziewiątki stanowiącej płaszczyznę militarnego współdziałania państw wschodniej flanki NATO i w ramach Inicjatywy Trójmorza, skupiającej kraje obszaru między Bałtykiem, Adriatykiem i Morzem Czarnym – zaznacza Andrzej Duda.
Jego zdaniem historyczne zwycięstwo polskiej „Solidarności” oraz ogłoszonego 40 lat temu „Posłania...” to wyjątek od sformułowanej przez Machiavellego zasady, że „wszyscy uzbrojeni prorocy zwyciężają, a bezbronni padają”. – Cały świat patrzył z podziwem, jak pierwszy na obszarze od Łaby do Władywostoku niezależny ruch związkowy, ruch wolności i nadziei, swobodnie obraduje, kierując się standardami demokracji i parlamentaryzmu – podkreśla Prezydent.
Przełomem było także to, że proponowane przez „Solidarność” przemiany miały w sobie wielkiego ducha nowoczesności, co dostrzegamy wyraźnie z dzisiejszej perspektywy, zwłaszcza po doświadczeniach globalnego kryzysu ekonomicznego i przeżywanej obecnie pandemii – zauważa. – Widzimy, że cele społeczne i ekonomiczne powinny być ze sobą zharmonizowane, że potrzebny jest rozwój zrównoważony, który nie absolutyzuje krótkotrwałych zysków. Rozumiemy też, jak istotna jest spójność społeczna i sprawiedliwe uczestnictwo w owocach wzrostu gospodarczego. Pojmujemy wagę obywatelskiej aktywności i reprezentacji krajowego, a także europejskiego, demosu dla stabilnego funkcjonowania instytucji i podejmowania trafnych decyzji o znaczeniu strategicznym – podkreśla Andrzej Duda. *
Tekst ukazał się w tygodniku „Wszystko Co Najważniejsze”, a od 17 września będzie publikowany w różnych światowych mediach w ramach projektu "Opowiadamy Polskę Światu", realizowanego przez Instytut Nowych Mediów (INM) wspólnie z Instytutem Pamięci Narodowej, ministerstwem spraw zagranicznych i PAP.

*******************************************************************
Posłanie Solidarności – siła „bezbronnych proroków”
Polski Sierpień 1980 roku i utworzenie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” to jedno z najważniejszych wydarzeń w doświadczeniach powojennej Europy. Wydarzenie o przełomowych konsekwencjach także dla całej społeczności międzynarodowej. Mało kto wówczas przewidywał, że upadek komunizmu, systemu sowieckiej dominacji nad krajami Europy Środkowo-Wschodniej, oraz podziału świata na dwa wrogie bloki jest już tak bliski. Jednak że jest to nieodległe i całkiem realne, można się było przekonać, chłonąc atmosferę I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność”, rozpoczętego 5 września 1981 roku w Gdańsku.
Cały świat patrzył z podziwem, jak pierwszy na obszarze od Łaby do Władywostoku niezależny ruch związkowy, ruch wolności i nadziei, swobodnie obraduje, kierując się standardami demokracji i parlamentaryzmu. Na Zjeździe w Gdańsku nakreślona została wielka wizja reform ustrojowych, społecznych i gospodarczych, których wspólnym mianownikiem była idea samorządności i podmiotowości obywatelskiej. Podobnie jak w 1791 roku polsko-litewska Konstytucja 3 maja, pierwsza ustanowiona w Europie ustawa zasadnicza, przeprowadzała wielkie dzieło naprawy Rzeczypospolitej, tak też program reform „Solidarności” oznaczał przełom w pojmowaniu spraw państwa i gospodarki. Nie tylko dlatego, że zamysł „Polski samorządowej” i „ludowładztwa” radykalnie uderzał w podstawy ówczesnego autorytarnego systemu. Także dlatego, że proponowane przez „Solidarność” przemiany miały w sobie wielkiego ducha nowoczesności.
Dostrzegamy to wyraźnie z dzisiejszej perspektywy, zwłaszcza po doświadczeniach globalnego kryzysu ekonomicznego i przeżywanej obecnie pandemii. Widzimy, że cele społeczne i ekonomiczne powinny być ze sobą zharmonizowane, że potrzebny jest rozwój zrównoważony, który nie absolutyzuje krótkotrwałych zysków. Rozumiemy też, jak istotne są spójność społeczna i sprawiedliwe uczestnictwo w owocach wzrostu gospodarczego. Pojmujemy wagę obywatelskiej aktywności i reprezentacji krajowego, a także europejskiego demosu dla stabilnego funkcjonowania instytucji i podejmowania trafnych decyzji o znaczeniu strategicznym. Niewykluczone, że gdyby nie wprowadzenie w Polsce stanu wojennego, stanowiącego komunistyczny zamach na rodzącą się wolność, reformy proponowane 40 lat temu na I Zjeździe „Solidarności” mogłyby wyprzedzić swoją epokę i zapoczątkować pionierskie rozwiązania. To już jednak temat na odrębną opowieść.
Najbardziej doniosłym, wizjonersko wybiegającym w przyszłość dziełem Zjazdu stało się "Posłanie do ludzi pracy Europy Wschodniej". Paradoksalnie miało ono pragmatyczny cel i nieskomplikowaną genezę. Jego pomysłodawcą był młody chirurg Henryk Siciński, koordynatorem prac nad dokumentem – inżynier elektryk Antoni Pietkiewicz, sekretarz Prezydium Zjazdu, później w wolnej Polsce wysoki urzędnik państwowy oraz menedżer gospodarczy; krótki tekst opracowali wybitni działacze opozycji demokratycznej – prawnik Bogusław Śliwa i matematyk Jan Lityński, którego tragiczna śmierć pół roku temu przepełniła nas głębokim smutkiem [wytłuszczenie - redakcja]. Posłanie miało być przede wszystkim głosem prawdy i wolności, przebijającym się przez kordony komunistycznych dyktatur i ich kłamliwej propagandy. Przemawiało prosto i do serca:
(...) Delegaci zebrani w Gdańsku na I Zjeździe Delegatów NSZZ „Solidarność” przesyłają robotnikom Albanii, Bułgarii, Czechosłowacji, Niemieckiej Republiki Demokratycznej, Rumunii, Węgier i wszystkich narodów Związku Radzieckiego – pozdrowienia i wyrazy poparcia. Jako pierwszy niezależny związek zawodowy w naszej powojennej historii głęboko czujemy wspólnotę naszych losów. Zapewniamy, że wbrew kłamstwom szerzonym w waszych krajach, jesteśmy autentyczną, 10-milionową organizacją pracowników, powołaną w wyniku robotniczych strajków. Naszym celem jest walka o poprawę bytu wszystkich ludzi pracy. Popieramy tych z was, którzy zdecydowali się wejść na trudną drogę walki o wolny ruch związkowy. Wierzymy, że już niedługo wasi i nasi przedstawiciele będą mogli się spotkać celem wymiany związkowych doświadczeń. (...)
Nawet w samej „Solidarności” niemało działaczy, zwolenników taktyki samoograniczającej się rewolucji, uważało Posłanie za zbyt śmiałe. Mimo to 8 września 1981 r. zostało ono z aplauzem przyjęte przez delegatów zdecydowaną większością głosów i stało się oficjalnym dokumentem Zjazdu. Rzeczywiście – wywołało furię komunistycznych władz w Polsce i w innych krajach. Srożyła się Moskwa. Leonid Breżniew określił Posłanie jako „niebezpieczny i jątrzący dokument (…), zmierzający do siania zamętu we wszystkich krajach socjalistycznych”. Wobec „Solidarności” jeszcze bardziej rozpętano kampanię oszczerstw i nienawiści. Wątpliwości miało też wielu polityków zachodnich, uznających Posłanie za ryzykowne posunięcie.
Jednak w polskiej „Solidarności” przeważyło inne myślenie. Bardzo trafnie opisał je brytyjski historyk Anthony Kemp-Welch, śledzący obrady w Gdańsku i będący świadkiem odczytania Posłania: „Był to wyjątkowy moment w historii, kiedy w imię moralnych racji odrzucono ograniczenia zimnej wojny i konieczności prowadzenia real politics, a zaproponowano sąsiednim narodom program solidarności”.
Ten program odmienił oblicze Europy. Widzimy dziś wyraźnie, że był to akt profetyczny, wręcz sprawczy. „Bezbronni prorocy” zwyciężyli. Po roku 1981 przyszedł rok 1989 – przez Europę Środkowo-Wschodnią przetoczyła się fala wolności, upadł mur berliński, komunizm przegrał przez nokaut, rozpadł się Związek Radziecki i zakończyła się jego tyrania. Powstały warunki umożliwiające europejską integrację, wzmocnienie sojuszu wolnych narodów – kraje naszego regionu wstąpiły do NATO i do Unii Europejskiej. Europa Środkowo-Wschodnia odniosła dziejowy sukces. Od wielu lat jest teraz obszarem stabilności i rozwoju, miejscem przyciągającym uwagę świata swoimi dokonaniami, gospodarczym potencjałem i ambitnymi aspiracjami.
Istotę Posłania do ludzi pracy Europy Wschodniej stanowiła idea wspólnoty losu i solidarności przekraczającej granice. Tak jak 40 lat temu, tak i dzisiaj kierujemy się tą ideą jak busolą. To ona jest u podstaw naszej bliskiej współpracy w regionie – w ramach Grupy Wyszehradzkiej, Bukaresztańskiej Dziewiątki, stanowiącej płaszczyznę militarnego współdziałania państw wschodniej flanki NATO, i w ramach Inicjatywy Trójmorza, skupiającej kraje obszaru między Bałtykiem, Adriatykiem i Morzem Czarnym. Cieszę się, że coraz powszechniej, w Europie i świecie, Trójmorze jest doceniane jako doniosłe przedsięwzięcie, służące rozbudowie infrastruktury, tworzeniu wektorów współpracy gospodarczej na europejskiej osi północ-południe i wzmacnianiu spójności UE. Nową ważną inicjatywą jest Platforma Krymska, której inauguracyjny szczyt odbył się podczas niedawnych uroczystych obchodów 30. rocznicy niepodległości Ukrainy. Poprzez tę strukturę dajemy wspólny sygnał, że nie będziemy bierni wobec łamania prawa międzynarodowego, naruszania integralności państw i osłabiania bezpieczeństwa w naszym regionie.
Współpracujemy w imię wspólnych interesów, w imię wolności, której zasiew stanowiło solidarnościowe przesłanie wysłane z Polski 40 lat temu. To zwycięstwo wolności wspaniale dzisiaj razem zagospodarowujemy i nieugięcie go bronimy. Sukces Europy Środkowo-Wschodniej wyrasta z dalekosiężnej wizji, którą z energią i odwagą ogłosili uczestnicy gdańskiego Zjazdu „Solidarności” w 1981 roku. Nie lekceważcie siły proroków, nawet jeśli wydają się wam bezbronni.
Andrzej Duda
Tekst publikowany w nr 33 miesięcznika opinii “Wszystko co Najważniejsze” oraz w mediach światowych w ramach projektu “Opowiadamy Polskę światu”.
 

czw, 09.09.2021, autor: Red za www.prezydent.pl

(mj)

NSZZ Solidarność Region Wielkopolska Płd. - Kalisz, ul. 3 Maja 13A/1, tel. (62) 767 11 14, tel./fax (62) 767 11 76, email: region@solidarnosc.kalisz.pl | tel-wd.com created